Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã trở thành những động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của mỗi quốc gia, tổ chức và cơ sở giáo dục đại học. Đối với các cơ sở giáo dục đại học hiện đại, nghiên cứu khoa học không chỉ là hoạt động tạo ra tri thức mới mà còn là cầu nối giữa nhà trường với doanh nghiệp, địa phương và cộng đồng, góp phần chuyển hóa tri thức thành các giá trị phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Trải qua gần 30 năm xây dựng và phát triển, BDU không ngừng khẳng định vai trò của mình trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam thông qua việc kiến tạo môi trường học thuật năng động, khuyến khích tinh thần nghiên cứu và sáng tạo trong đội ngũ giảng viên, nhà khoa học và người học. Hoạt động nghiên cứu khoa học tại BDU được triển khai theo hướng gắn với nhu cầu phát triển của địa phương, khu vực và đất nước, đồng thời tiếp cận những xu hướng mới của khoa học và công nghệ trên thế giới.
Đề tài nghiên cứu khoa học của sinh viên trường Đại học Bình Dương vào chung kết cuộc thi nghiên cứu khoa học Euréka 2025
Trong những năm gần đây, hoạt động khoa học và công nghệ của BDU đã có nhiều bước phát triển đáng ghi nhận. Số lượng đề tài nghiên cứu khoa học các cấp không ngừng gia tăng, trong đó có nhiều đề tài mang tính ứng dụng cao, tập trung giải quyết các vấn đề thực tiễn của địa phương và doanh nghiệp. Giai đoạn 2021 – 2025, Nhà trường đã triển khai 74 đề tài nghiên cứu khoa học các cấp, trong đó có 04 đề tài cấp tỉnh, 70 đề tài cấp cơ sở và hàng chục dự án hợp tác nghiên cứu với các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp. Những kết quả này không chỉ phản ánh quy mô hoạt động khoa học và công nghệ của BDU mà còn cho thấy sự trưởng thành về năng lực nghiên cứu, tinh thần học thuật và khả năng kết nối nghiên cứu với thực tiễn.
Cùng với việc thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ, đội ngũ giảng viên và nhà khoa học của BDU đã tích cực công bố kết quả nghiên cứu trên các tạp chí khoa học uy tín trong nước và quốc tế. Cụ thể, đã có 124 bài báo đăng trên các tạp chí quốc tế thuộc danh mục Scopus và WoS, 293 bài báo trong nước, cùng nhiều báo cáo khoa học được trình bày tại các hội thảo quốc gia và quốc tế. Những kết quả này góp phần nâng cao uy tín học thuật của Nhà trường, đồng thời khẳng định năng lực nghiên cứu của đội ngũ giảng viên trong bối cảnh hội nhập giáo dục đại học ngày càng sâu rộng.
Một trong những điểm nổi bật trong định hướng nghiên cứu của BDU là tập trung vào các lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị thiết thực cho xã hội. Nhà trường khuyến khích các nghiên cứu liên ngành, kết hợp giữa khoa học công nghệ với kinh tế, quản trị, giáo dục, văn hóa và phát triển cộng đồng nhằm tạo ra những giải pháp toàn diện cho các vấn đề thực tiễn. Các hướng nghiên cứu được ưu tiên hiện nay bao gồm chuyển đổi số trong giáo dục và quản trị, trí tuệ nhân tạo và ứng dụng dữ liệu số, quản trị doanh nghiệp trong nền kinh tế số, phát triển du lịch bền vững, phát triển cộng đồng, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa địa phương, kinh tế xanh và phát triển bền vững.
Hiệu trưởng Trường Đại học Bình Dương thực hiện báo cáo đề tài nghiên cứu khoa học tại Thành phố Đồng Nai.
Tiêu biểu cho định hướng nghiên cứu gắn với thực tiễn là các đề tài nghiên cứu phục vụ phát triển địa phương. Gần đây, BDU đã chủ trì và triển khai đề tài khoa học cấp cơ sở về phát triển du lịch cộng đồng tại Đồng Nai. Đề tài không chỉ nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của mô hình du lịch cộng đồng mà còn đề xuất các giải pháp phát triển theo hướng bền vững, gắn kết giữa bảo tồn tài nguyên văn hóa, nâng cao sinh kế cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Đây là minh chứng rõ nét cho triết lý nghiên cứu của Nhà trường: lấy thực tiễn làm điểm xuất phát, lấy nhu cầu xã hội làm định hướng và lấy giá trị cộng đồng làm mục tiêu phục vụ. Kết quả nghiên cứu kỳ vọng sẽ cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc hoạch định chính sách, xây dựng mô hình quản lý và khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch cộng đồng của địa phương trong giai đoạn mới.
Bên cạnh các nghiên cứu ứng dụng, BDU đặc biệt quan tâm đến việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hoạt động nghiên cứu khoa học. Trong thời đại dữ liệu, tri thức không chỉ được tạo ra trong phòng thí nghiệm hay thư viện mà còn được hình thành thông qua khả năng khai thác, phân tích và kết nối dữ liệu. Vì vậy, Nhà trường đang từng bước xây dựng môi trường nghiên cứu hiện đại, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý khoa học, số hóa dữ liệu nghiên cứu, phát triển các nền tảng học thuật trực tuyến và tăng cường khả năng kết nối với các mạng lưới nghiên cứu trong nước và quốc tế.
Nhận thức rằng chất lượng nghiên cứu khoa học phụ thuộc rất lớn vào chất lượng nguồn nhân lực, BDU luôn chú trọng phát triển đội ngũ giảng viên và nhà khoa học. Nhà trường tạo điều kiện để giảng viên tham gia các chương trình đào tạo nâng cao trình độ, các hội thảo chuyên môn, các dự án nghiên cứu hợp tác và các mạng lưới học thuật quốc tế. Đồng thời, cơ chế khuyến khích công bố khoa học, nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao tri thức cũng từng bước được hoàn thiện nhằm tạo động lực cho đội ngũ giảng viên phát huy năng lực nghiên cứu.
Đối với người học, nghiên cứu khoa học được xem là một thành tố quan trọng trong quá trình đào tạo. Hằng năm, Nhà trường tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên, hội nghị học thuật, cuộc thi ý tưởng sáng tạo và các dự án phục vụ cộng đồng nhằm tạo điều kiện cho sinh viên tiếp cận phương pháp nghiên cứu khoa học ngay từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường. Giai đoạn 2021 – 2025, sinh viên BDU đã thực hiện nhiều đề tài nghiên cứu khoa học, trong đó nhiều đề tài đạt giải thưởng các cấp và tham gia các sân chơi học thuật, qua đó góp phần hình thành tư duy phản biện, năng lực sáng tạo và kỹ năng giải quyết vấn đề – những phẩm chất quan trọng của nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số.
Một dấu ấn khác trong hoạt động khoa học và công nghệ của BDU là việc tăng cường hợp tác học thuật với các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức trong và ngoài nước. Thông qua các chương trình hợp tác nghiên cứu, hội thảo khoa học và dự án phát triển, BDU từng bước mở rộng không gian học thuật, tạo cơ hội cho giảng viên và sinh viên tiếp cận với các xu hướng nghiên cứu tiên tiến trên thế giới. BDU đã tổ chức hoặc phối hợp tổ chức hàng chục hội thảo khoa học quốc gia và quốc tế trên các lĩnh vực như chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, quản trị, giáo dục, văn hóa và phát triển bền vững, thu hút sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý đến từ nhiều lĩnh vực khác nhau.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, BDU xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ tiếp tục là những trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển của Nhà trường đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Trên nền tảng những kết quả đã đạt được, BDU sẽ tiếp tục xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh, phát triển các hướng nghiên cứu liên ngành, mở rộng hợp tác quốc tế, nâng cao chất lượng công bố khoa học và tăng cường chuyển giao các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.
Trong kỷ nguyên số, giá trị của một trường đại học không chỉ được đo bằng quy mô đào tạo mà còn được thể hiện thông qua năng lực tạo ra tri thức mới và những đóng góp cho sự phát triển của xã hội. Với định hướng lấy thực tiễn làm trọng tâm, lấy đổi mới sáng tạo làm động lực và lấy con người làm trung tâm của mọi hoạt động phát triển; trên nền tảng gần 30 năm phát triển, BDU đang từng bước củng cố năng lực nghiên cứu, mở rộng hợp tác học thuật và gia tăng đóng góp cho cộng đồng thông qua các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây không chỉ là yêu cầu của một cơ sở giáo dục đại học trong thời đại số mà còn là cam kết của Nhà trường đối với sự phát triển bền vững của địa phương, khu vực và đất nước./.
Nguồn: Phòng QLKH&QHĐN
